Çorum Merkez Çıkrık Köyü Hava Durumu

Bir de sağlık ocağımız bulunmaktadır.

Ben de bu köylüyüm ama babamın dedesi Çanakkale'ye imam olarak gelmiş ve kalmış oradaki akrabalarımızı tanımıyoruz

<p><strong>Çıkrık Köyünün Tarihi</strong><br />
<br />
İstanbul’da, Başbakanlık Arşiv Dairesi’ndeki Osmanlı belgelerinden elde edilen bilgilere göre Çıkrık Köyü’nün beş yüz yıl öncesi bilinmektedir. O yıllarda köy, Kalfetoğlan ve Musaköy adıyla iki farklı yerleşimden oluşuyormuş. Musaköy, Kalfetoğlan’dan nüfusça daha büyükmüş.</p>

<p><strong>Peki neredeymiş bu köyler?</strong></p>

<p>Kalfetoğlan, Çıkrık’ın bugünkü yerleşim yerinin üç kilometre güneyinde bulunan Derviş Pınarı’nın altındaki Karaağaç düzlüğünde kuruluymuş. Musaköy ise, yine Çıkrık’ın bir, bir buçuk kilometre güneydoğu kesiminde Karey denilen yerde yerleşik durumdaymış. Her iki köy de zaman içinde Çıkrık’ın şimdiki bulunduğu yere taşınıp yeni bir köy oluşturmuşlar.</p>

<p>Geçmişte çam ormanlarıyla kaplı olduğu söylenegelen Akdağ’ın eteklerinin zaman içinde ya kesile kesile, ya da bir yangın sonucu yok olduğu varsayılmaktadır. Şimdi bu yamaçlar ardıç ağaçlarıyla kaplıdır.</p>

<p>Çıkrık’ta kendir üretiminin, kendirden oluşturulan ip, sicim ve urganın da Çıkrıklılar için yakın zamana kadar büyük bir gelir kaynağı olduğu bilinmektedir. Köyün güneyinden geçen Uluyol, eskiden kervan yoluymuş. Bundan 50 yıl öncesine kadar Çıkrık, kervancıların uğrak yeriydi.</p>

<p>Yakın zamana kadar her evde yün ve kendir ipi bükmeye yarayan çıkrıklarla, sicim, urgan ve yular büken çıkrıklar ve bunların ustaları vardı. Zamanla her şey geçmişte kaldı. Bilim ve teknolojinin el sanatlarını tarih sahnesinden sildiği günümüzde yeni kuşak ne o çıkrıkları bilir, ne de onları tanır. Köyde bu işle uğraşan en son temsilci ise Yusuf’un Hasan (Güreş) di. O da birkaç yıl önce bıraktı bu işi. Çünkü, teknolojinin getirdiği plastik ve naylonlar kendirin yerini alarak, kendirden üretilenleri tarihin mezarlığına gömdü.</p>

<p><strong>Suyun ve Toprağın Değerlendirilmesi</strong></p>

<p>Doğasında girişimcilik, çalışkanlık, üretkenlik olan Çıkrık halkı, topraklarında çıkan her damla suyu değerlendirir. Önlerine su toplama havuzları yaparlar. Yine her karış toprağını elekten geçirircesine kayasından, taşından arındırırlar. Meyilli arazilerde teraslama yaparak taştan duvarlarla bölümlerler. Oluşturdukları bu bahçelerde bölgenin iklimsel özelliklerine uygun meyve fidanları dikerler. Meyve ve sebzenin her türünü yetiştirirler bu bahçelerde.<br />
Yine Oğlanuçuran adlı kitabında:</p>

<p>“Köyönü, Pınarcıklar,<br />
Kavak Karey, Kuycak’ta<br />
Meyvelik, sebzelikler<br />
Oluşmuş dört bucakta.</p>

<p>Eskiler salt tarladan<br />
Sağlamazdı ürünü.<br />
Üretirdi meyvenin,<br />
Sebzenin her türünü.”</p>

<p>Çıkrık halkı, tarıma pek elverişli olmayan topraklarından elde ettikleri ürünle yıllık yeygiliklerini karşılarlar. Bağlarından ve bahçelerinden elde ettikleri meyve ve sebzeleri de eşeklerinin sırtlarına yükleyerek kent ve kasaba pazarlarıyla, ulaşabildikleri uzak kır köylerinde satarlar. Onlarca yıl, gezici meyve ve sebze satıcılığı işini sürdürürler. Buna “çerçilik” adı verilir. (Çıkrık’taki en ünlü çerçi, Pehlivanın Bekir dayıydı. Bu işi ölümüne değin sürdürmüştür.)</p>

<p>Gittikleri köylerde pazarladıkları ürünleri ekin, yarma, bulgur karşılığı değişim yaparlardı çerçiler. Bu uzak kır köylerine gidiş dönüşleri bazen üç, dört, hatta beş gün sürerdi. Çıkrıklının yetiştirdiği meyve ve sebzeler, geçimlerini sağlamaya yine de yetmezdi. Çünkü, nüfus kalabalık, arazi yetersizdi.</p>

<p>Onun için Çıkrıklının eli ekmek tutan her bireyinin, yılının yarısı hatta daha fazlası gurbette geçerdi. Yarı ömrünü gurbette geçirenler de az değildi. Orada çalışarak kazandıklarıyla geçimlerini kolaylamaya çalışırlardı. Yeni yetmeler asker ocağından önce gurbet ocağını görürlerdi. Büyüklerinin yanına katılarak bir kez gidip yollarını öğrendi mi, zamanla onlar da ustalaşırlardı gurbetçilikte. Gurbet elde, salt sosyal gereksinimlerini ve geçimlerini sağlayacak parayı kazanmakla kalmazlar; başlık paralarını da gurbetten kazanırlardı. Her Çıkrıklı gurbetçi çocuğudur. Gurbetçilik dededen babaya, babadan oğula geçen bir miras gibiydi. Çıkrıklının gurbet mekanı da genellikle İzmir’dir.</p>

<p>“Gurbetçi” şiirinde şöyle anlatılmış:</p>

<p>“İzmir’de Karşıyaka<br />
Karşıyaka’da Madamın Han<br />
Gurbetçilerin Konaklama<br />
Ve barınma yeriydi.<br />
Orası babanın da<br />
Gurbetteki adresiydi...”</p>

<p>Zamanla gurbet; özellikle de İzmir, yılda birkaç ay gidilip gelinen yer olmaktan çıkacak, göç olayı başladıktan sonra da Çıkrıklının yeni yerleşim merkezlerinin başında gelecekti.</p>

<p><strong>Çıkrık Köyün'de Eğitim Hadisesi</strong></p>

<p>Çıkrık Köyünde eğitim, Cumhuriyetten onlarca yıl öncesine dayanır. Medrese eğitimiyle okur-yazar olmanın ötesinde, Çıkrık’tan birçok alim, kadı, müftü, naip, mühürdar, sofi, molla ve katipler yetişir. İstanbul’da saray çevresinde hizmet verenler de olur. Sarı’nın Bekir Dede, (1853-1956) buna bir örnektir. Söz konusu kişi emekli öğretmen Cemal Akbulut’un dedesidir.</p>

<p>Kurtuluş Savaşı’yla ülkemizin düşmanlardan temizlenip, Cumhuriyetin kuruluşuyla başlatılan Atatürk Devrimi’ni benimseyen ilk köylerden birisidir Çıkrık.</p>

<p>Aynı yıl başlatılan Harf Devrimi’yle Çıkrık Medresesi İlkokula dönüştürülür. 1927-28 yılında yapılan okul yapısında sürdürülmeye başlanır eğitim öğretim.</p>

<p>1937-38 yılında da, okul yapısının yanına fırını ve hamamıyla birlikte bir yatı yapısı yapılır.</p>

<p>Çorum Halkevi’nce çıkarılan Çorumlu Dergisinin, 15 Nisan 1938 tarihli 1. sayısında bu konuyla ilgili verilen haberde şöyle denilmektedir:</p>

<p>“Çorum ilinde işlemekte olan üç yatı okuluna ilaveten Mecitözü kazasının Çıkrık Köyünde 23 köyün ortasında bir yatı okulu açılmıştır. Bu okula daha ilk hamlede 75 çocuk yatılı olarak kaydedilmiştir. Okulun açılması ve erzakının tedariki işlerinde çok yakından ilgilenen sayın İlbayımız(vali) Süreyya Yurdakul’a ve Mecitözü Kaymakamı Bay Kazım’a teşekkür eder ve çocuklarının erzakını seve seve veren 23 köydeki yurt ortaklarımızı da kutlarız.”</p>

<p>O tarihten itibaren Çıkrık İlkokulu, Çıkrık Köyü Yatılı Bölge İlkokulu’na dönüştürülür. Böylece bu okul, salt Çıkrık Köyü çocuklarına değil, çevresindeki 23 köyün öğrencilerine de ilkokul eğitimi verir. Bu çocuklar da Çıkrık Köyü Yatılı Bölge İlkokulu’dan mezun olurlar. 1940’ta Köy Enstitüleri’nin açılmasıyla bu çocukların büyük bölümü Kastamonu Gölköy ve Samsun Ladik, Akpınar Köy Enstitülerine giderler. Buralarda okuyup mezun olarak, ülkenin dört bir yanındaki köylere öğretmen olarak dağılırlar. Eğitimin, bilimin aydınlığını taşırlar memleket çocuklarına.</p>

<p>Çıkrık Köyü’nden, 1940-1952 yılları arasında Köy Enstitülerine giren öğrencilerden 32 öğretmen, bir de sağlık memuru yetişmiştir. Bu süre içinde İlköğretmen Okulundan da bir öğretmen yetişmiştir. Bu rakam, Köy Enstitüleri’nin kısacık yaşamında hiç de küçümsenecek bir rakam değildir. Böylece Çıkrık Köyü, çevresinin en çok eğitimci yetiştiren köyü olma konumuna ve onuruna da yükselir.</p>

<p>1946 yılından itibaren ülke genelindeki hızlı okullaşma sonucunda, çevre köylerin de çoğunun okullarına kavuşmasıyla Çıkrık Köyü Yatılı Bölge Okulu yatılılık işlevini yavaş yavaş yitirir.</p>

<p>Ancak 1950’den itibaren Köy Enstitüleri’nin kapatılıp öğretmen okullarına dönüştürülmesi, (kapatılış kararı 1946’dır) köy çocuklarının eğitim yolunu tıkar. Kapatma kararının ne değin yanlış olduğu zaman içinde daha iyi anlaşılır.</p>

<p>Oysaki, Köy Enstitüleri kapatılmasaydı ülkemiz bilimde, fende, sanatta ve kalkınmada dünyanın en önde gelen ülkelerinden birisi olacaktı kuşkusuz.</p>